ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ

Η ιδέα της ελάχιστα τραυματικής χειρουργικής δεν είναι καινούρια. Η χρήση σωλήνων και διαστολέων στην ιατρική αρχίζει από τις πρώιμες ημέρες του πολιτισμού της Μεσοποταμίας και της αρχαίας Ελλάδας.

Οι απαρχές της μοντέρνας ενδοσκόπησης χρονολογούνται στο 1805, όταν ο Bozzini, ένας γυναικολόγος από τη Φρανκφούρτη χρησιμοποιώντας ένα κερί ως φωτεινή πηγή, επιχείρησε να επισκοπήσει τον κόλπο και τη γυναικεία ουρήθρα μέσω λεπτού σωλήνα.

Το 1897 ο Nitze, ένας ουρολόγος από το Βερολίνο, σε συνεργασία με τον Reinecke, έναν οπτικό επίσης από το Βερολίνο και τον Leiter που ήταν κατασκευαστής εργαλείων από τη Βιέννη,  κατασκεύασαν το πρώτο κυστεοσκόπιο, με σύστημα φακών και πλατινένιο σύρμα ως φωτεινή πηγή.

To 1901 o Von Ott από το St.Petersburg ανακοίνωσε την πρώτη επισκόπηση κοιλίας με χρήση καθρέφτη κεφαλής που εστίαζε σε ένα διαστολέα. Ένα χρόνο μετά ο Kelling χρησιμοποιώντας ένα κυστεοσκόπιο και κατόπιν δημιουργίας πνευμοπεριτοναίου με φιλτραρισμένο αέρα, ανακοίνωσε σε συνέδριο του Αμβούργου, την επιτυχή λαπαροσκόπηση σε ζωντανό σκύλο.

Το 1910, ο Jacobaeus, ένας χειρουργός από τη Στοκχόλμη, πραγματοποίησε λαπαροσκόπηση και θωρακοσκόπηση σε άνθρωπο χρησιμοποιώντας ένα κυστεοσκόπιο.

Από το 1920 έως το 1930, ο Kalk, ιδρυτής της Γερμανικής Σχολής Λαπαροσκόπησης, ο οποίος σχεδίασε πολλά εργαλεία, προώθησε τη διάδοση της διαγνωστικής λαπαροσκόπησης σε παθήσεις του ήπατος και των χοληφόρων και άνοιξε τον δρόμο για την ανάπτυξη της εγχειρητικής λαπαροσκόπησης.

Ακολούθησε η εξέλιξη της λαπαροσκόπησης στη γυναικολογική πράξη από τον Palmer (Γαλλία), Frangeheim και Semm (Γερμανία), Steptoe (Μεγάλη Βρετανία) και Phillips (ΗΠΑ).

Η εξέλιξη των οπτικών ινών και ανάπτυξη του συστήματος φακών από τον Βρετανό φυσικό Hopkins το 1952, οδήγησε σε ραγδαία αύξηση στη χρήση των ενδοσκοπικών και λαπαροσκοπικών συσκευών παγκοσμίως.

Οι πηγές της μοντέρνας λαπαροσκοπικής χειρουργικής ανευρίσκονται στη σχολή Kiel της Γερμανίας με διευθυντή τον γυναικολόγο Semm. Αυτό το κέντρο ανέπτυξε και τελειοποίησε τα περισσότερα εργαλεία και πραγματοποίησε τις περισσότερες λαπαροσκοπικές γυναικολογικές επεμβάσεις που γίνονται και σήμερα.

Παρόλο που οι γυναικολόγοι χρησιμοποιούσαν τη λαπαροσκόπηση για αρκετά χρόνια, οι επεμβάσεις γενικής χειρουργικής άργησαν να ακολουθήσουν την εξέλιξη αυτή. Η πρώτη λαπαροσκοπικά-καθοδηγούμενη χολοκυστεκτομή πραγματοποιήθηκε σε πειραματικό μοντέλο από τον Frimberger και τους συνεργάτες του στη Γερμανία το 1979. Ο Semm και η ομάδα του περιέγραψαν την τεχνική της λαπαροσκοπικής σκωληκοειδεκτομής χρησιμοποιώντας ένα τροποποιημένο ορθοσκόπιο και πνευμοπεριτόναιο με CO2 το 1985.

Μία σχετικά πρόσφατη αξιοσημείωτη τεχνολογική εξέλιξη ήταν η παρουσίαση της βιντεοκάμερας με τσιπ υπολογιστή το 1986 που ουσιαστικά πυροδότησε την ανάπτυξη της λαπαροσκοπικής χειρουργικής στη μορφή που έχει σήμερα.

Το 1987, ο Mouret στη Λυών (Γαλλία) ήταν ο πρώτος χειρουργός που πραγματοποίησε χολοκυστεκτομή σε άνθρωπο χρησιμοποιώντας συγκεκριμένο εξοπλισμό λαπαροσκόπησης. Η πρώτη δημοσιευμένη ανακοίνωση της σημερινής χολοκυστεκτομής δια πολλαπλών τομών στο κοιλιακό τοίχωμα έγινε από τον Dubois στο Παρίσι το 1989. Την ίδια περίοδο περίπου, η επέμβαση πραγματοποιήθηκε από τον Perissat (στο Μπορντώ της Γαλλίας), τονReddick (στο Nashville των ΗΠΑ), τους Cuschieri και Nathanson (στο Dundee του Ηνωμένου Βασιλείου) και τον Berci (στο Λος Άντζελες των ΗΠΑ).

Έκτοτε η εφαρμογή των λαπαροσκοπικών τεχνικών εξαπλώθηκε ταχύτατα στις διάφορες ειδικότητες της χειρουργικής. Δεν υπάρχουν αμφιβολίες ότι πολλές παράμετροι του τρέχοντος εξοπλισμού μπορούν και πρόκειται να βελτιωθούν στο κοντινό μέλλον ώστε να διευκολύνουν αυτή την ευεργετική μέθοδο ελάχιστα τραυματικής χειρουργικής.

Από το έτος 2000, η εξάπλωση των ρομποτικών χειρουργικών συστημάτων σηματοδότησε μία νέα εποχή στην λαπαροσκοπική χειρουργική, στην οποία ξεπερνούμε αρκετούς από τους περιορισμούς της κλασσικής λαπαροσκόπησης.  

 

Κείμενο : Σ.Χειρίδης, Κ.Κωνσταντινίδης