Ρομποτική Παγκρεατεκτομή

ΟΙ ΟΓΚΟΙ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΙ ΠΛΕΟΝ ΜΕ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΧΩΡΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΤΟΜΕΣ.

 


Οι όγκοι παγκρέατος προβληματίζουν πολύ ασθενείς και ιατρούς διότι συχνά θέτουν τόσο διαγνωστικά, όσο και θεραπευτικά διλήμματα. Δεν είναι όλοι οι όγκοι παγκρέατος κακοήθεις. Γι’ αυτό συστήνεται ψυχραιμία στον ασθενή που παρουσιάζει διόγκωση στο πάγκρεας. Ακόμα και στην περίπτωση κακοήθειας, οι θεραπευτικές λύσεις που υπάρχουν είναι πολλές και δεν πρέπει ούτε και στην περίπτωση αυτή ο ασθενής να πάψει να έχει ελπίδα. Τελευταία, η ρομποτική χειρουργική καλείται να αντιμετωπίσει τους όγκους αυτούς και στη χώρα μας, ως το πιο μοντέρνο όπλο στην φαρέτρα του χειρουργού.

Το πάγκρεας είναι ένας μακρύς αδένας 15 εκατοστών, που βρίσκεται στην κοιλιά πίσω από το στομάχι και μπροστά από τη σπονδυλική στήλη. Το πάγκρεας έχει πολλούς, σημαντικούς ρόλους. Παράγει τα πεπτικά ένζυμα που βοηθούν στη διάσπαση των τροφών, καθώς και ορμόνες που επιτρέπουν στο σώμα να χρησιμοποιήσει και να αποθηκεύσει την ενέργεια που παράγεται από την πέψη των τροφών αυτών. Οι ορμόνες αυτές περιλαμβάνουν την ινσουλίνη και τη γλυκαγόνη,που είναι απαραίτητες για τον έλεγχο των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.

Το πάγκρεας έχει σχήμα αχλαδιού με ένα ευρύτερο τμήμα (την κεφαλή), ένα ενδιάμεσο (το σώμα) και ένα στενό (την ουρά). Περιέχει δύο ειδών κύτταρα:εξωκρινή κύτταρα που παράγουν πεπτικά ένζυμα και ενδοκρινή που εκκρίνουν ορμόνες κατευθείαν μέσα στην αιματική κυκλοφορία. Παρόλο που μπορούν να δημιουργηθούν κακοήθεις όγκοι (καρκίνος) και από τις δύο ομάδες κυττάρων,περίπου 95% των παγκρεατικών καρκίνων προέρχονται από το εξωκρινές τμήμα του.

Πολλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλλουν στον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου παγκρέατος. Σε αυτούς περιλαμβάνονται το ιστορικό χρονίας παγκρεατίτιδος, το κάπνισμα, ο μακροχρόνιος σακχαρώδης διαβήτης.
Ορισμένες σπάνιες κληρονομικές παθήσεις μπορούν να σχετίζονται με τον παγκρεατικό καρκίνο. Ωστόσο στην πλειοψηφία τους δεν είναι κληρονομικοί.

Τα συμπτώματα παγκρεατικού καρκίνου μπορεί να περιλαμβάνουν: ίκτερο(κιτρίνισμα του δέρματος και του λευκού των ματιών), πόνο στην άνω και μέση περιοχή της κοιλιάς και στην πλάτη, ανεξήγητη απώλεια βάρους, απώλεια όρεξης για φαγητό και διαρκή κόπωση.

Ωστόσο, αυτά αποτελούν συχνά συμπτώματα που μπορεί να παρουσιαστούν και από άλλες παθήσεις. Συμβουλευθείτε τον ιατρό σας εάν παρουσιάζετε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα.

Τύποι Παγκρεατικών Όγκων
Οι παγκρεατικοί όγκοι διακρίνονται σε αυτούς της εξωκρινούς μοίρας και εκείνους της ενδοκρινούς μοίρας του οργάνου. Επίσης διακρίνονται σε όγκους της κεφαλής του παγκρέατος, του σώματος ή της ουράς. Κάθε τύπος έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και εκδηλώσεις και μπορεί να απαιτεί ειδικές εξετάσεις για τη διάγνωση, να απαντά διαφορετικά στις θεραπευτικές επιλογές, και να έχει  διαφορετικές προοπτικές ανάρρωσης.

Χειρουργική
Σε περιπτώσεις που θεωρείται κατάλληλη η λαπαροσκοπική ή ρομποτική τεχνική μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση όγκων του παγκρέατος. Οι τεχνικές αυτές απαιτούν μικρές τομές των 5-7 χιλιοστών, μέσα από τις οποίες μπορεί ο χειρουργός να πραγματοποιήσει την επέμβαση εξ ολοκλήρου ενδοσκοπικά. Τα πλεονεκτήματα από την προσέγγιση αυτή είναι μεγάλα, ιδίως για δύσκολες και πολύωρες επεμβάσεις όπως αυτές του παγκρέατος:

  • Λιγότερη απώλεια αίματος, πόνος και ορατές ουλές.
  • Μικρότερη διάρκεια νοσηλείας και ανάρρωσης.
  • Λιγότερες μετεγχειρητικές επιπλοκές Ταχύτερη επιστροφή στις φυσιολογικές συνήθειες

Η χειρουργική ομάδα του Δρ.Κ.Μ.Κωνσταντινίδη έχουν μεγάλη εμπειρία στη λαπαροσκοπική και ρομποτική χειρουργική του παγκρέατος με μεγάλη σειρά περιφερικών παγκρεατεκτομών (για όγκους ουράς παγκρέατος) και παγκρεατεκτομών Whipple (για όγκους κεφαλής παγκρέατος). Από το 2006 οι επεμβάσεις παγκρεάτος πραγματοποιήθηκαν με επιτυχία χρησιμοποιώντας το σύστημα Standard da Vinci, ενώ από το 2010 χρησιμοποιούν το πλέον εξελιγμένο μοντέλο ρομποτικής χειρουργικής da Vinci Si HD που υπάρχει μόνο στο Ιατρικό Κέντρο ΑΘηνών.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΚΡΙΣΗ
Σημαντική διεθνής ιατρική επιτυχία σημειώθηκε στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών τον Οκτώβριο του 2011 όταν ο Δρ. Κ. Μ. Κωνσταντινίδης και οι συνεργάτες του(χειρουργοί: Σ.K.Χειρίδης, Π.Σ.Χρυσοχέρης και Μ.Κ.Γεωργίου) πραγματοποίησαν μία πλήρως ρομποτική επέμβαση Whipple (ή αλλιώς παγκρεατοδωδεκαδακτυλεκτομή)με απόλυτη επιτυχία σε δύο ασθενείς ηλικίας 58 και 84 ετών με όγκο παγκρέατος που προκαλούσε ίκτερο. Ο 84χρονος έλαβε εξιτήριο σε λιγότερο από 10 ημέρες σε αρίστη κατάσταση χωρίς ανάγκη για αναλγητικά, τα οποία σταμάτησε να λαμβάνει από τη 2η μετεγχειρητική ημέρα. Η 58χρονη βγήκε από τη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας 8 ώρες μετά από την επέμβαση και η ανάρρωσή της προχωράμε ικανοποιητικό ρυθμό. Έκτοτε η επέμβαση αυτή πραγματοποιήθηκε με καλά αποτελέσματα και σε άλλους ασθενείς. Η ομάδα του Δρ.Κ.Μ.Κωνσταντινίδη τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερου βίντεο, ένα χρόνο αργότερα στο SRS 2012 στη Βοστώνη για τη Ρομποτική Παγκρεατεκτομή.
Χάρη στα μέσα που διαθέτει, η χειρουργική ομάδα του Ιατρικού Αθηνών,πραγματοποιεί εξειδικευμένο προεγχειρητικό έλεγχο κατά τον οποίο μελετάταιλεπτομερώς η ακριβής θέση του όγκου και η αγγείωση της περιοχής και η επέμβαση σχεδιάζεται εξ’ ολοκλήρου προεγχειρητικά με τη βοήθεια ηλεκτρονικών υπολογιστών (preoperative rehearsal).
«Η μοντέρνα τεχνολογία μας παρέχει μοναδικές δυνατότητες σήμερα. Προεγχειρητικά, είχαμε την ανατομία όλης της περιοχής σε τρισδιάστατο μοντέλο στον υπολογιστή της κλινικής μας. Εκεί η επέμβαση σχεδιάστηκε βήμα προς βήμα. Με ειδική επεξεργασία κρατήσαμε την πληροφορία που χρειαζόμασταν και την μεταφέραμε στο Ρομποτικό Σύστημα daVinci Si HD για να χρησιμοποιηθεί ως «πλοηγός» την ημέρα της επέμβασης (Augmented Reality Aided RoboticSurgery)», δηλώνει ο Δρ.Κ.Μ.Κωνσταντινίδης, Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικήςκαι Ρομποτικής Χειρουργικής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών και Πρόεδρος της Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Ρομποτικής Χειρουργικής.
Οι ασθενείς αυτοί με τα έως τώρα δεδομένα της κλασσικής χειρουργικής θα μπορούσαν να θεωρηθούν ακατάλληλοι για χειρουργείο κυρίως λόγω της γενικής κατάστασης στη μία περίπτωση και της ηλικίας του στην άλλη. Η μάζα στην κεφαλή του παγκρέατος πίεζε τις φυσιολογικές οδούς ροής της χολής προκαλώντας ίκτερο,ενώ σιγά-σιγά θα επεκτεινόταν στο δωδεκαδάκτυλο προκαλώντας απόφραξη και αδυναμία σίτισης.
«Η βαθειά ανατομική θέση αυτών των νεοπλασμάτων στην κοιλιά και η στενή σχέση τους με τα μεγάλα αγγεία, κάνουν την επέμβαση αυτή να αποτελεί πραγματική πρόκληση για τον χειρουργό», συμπληρώνει ο Δρ.Κ.Μ.Κωνσταντινίδης.
Η ήδη γνωστή σε όλους λαπαροσκοπική χειρουργική και τα μεγάλα πλεονεκτήματά της, βρίσκει σήμερα την πλέον εξελιγμένη εφαρμογή της στη Ρομποτική Χειρουργική. Το ρομποτικό σύστημα da Vinci που χρησιμοποιείται στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών εδώ και πέντε χρόνια και ιδιαίτερα το σύστημα da Vinci Si high-definition, επιτρέπει στον χειρουργό χειρισμούς μεγάλης ακρίβειας, αναίμακτα και κυρίως ανώδυνα για τον ασθενή μετεγχειρητικά. Η μεγάλη ευχέρεια κινήσεων των ρομποτικών βραχιόνων δίνει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει την επέμβαση εξ’ ολοκλήρου ενδοσκοπικά, γεγονός που αποκτά ιδιαίτερη σημασία κατά τη φάση των αναστομώσεων (δηλαδή της επανένωσης του εντέρου μετά την αφαίρεση του όγκου και των οργάνων που προσβάλλει). Στις περιπτώσεις αυτών των δύο ασθενών οι αναστομώσεις διενεργήθηκαν εντός της κοιλίας αποφεύγοντας τις μεγάλες τομές. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν 5 τομές μισού εκατοστού και μία τριών.
«Όπως έχουμε δηλώσει και παλαιότερα στις πρώτες Ρομποτικές επεμβάσεις Περιφερικής Παγκρεατεκτομής και μάλιστα με διατήρηση σπληνός, που πραγματοποιήθηκαν πάλι από την ομάδα μας προ δύο ετών, η χειρουργική του παγκρέατος αποτελεί δύσκολο πεδίο. Η δυσκολία διπλασιάζεται όταν προσεγγίζει κανείς την κεφαλή του παγκρέατος σε μια παγκρεατοδωδεκαδακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple). Η ασφάλεια και η σταθερότητα που προσφέρει το ρομποτικό σύστημα Si HD είναι εδώ πιο χρήσιμα από ποτέ. Η ρομποτική χειρουργικήπαγκρέατος αποτελεί σημαντικό θέμα συζήτησης σε όλα τα διεθνή χειρουργικάσυνέδρια και θεωρείται ιδανική τεχνική εφόσον γίνεται από χειρουργικές ομάδες με την ανάλογη εκπαίδευση και εμπειρία», συμπληρώνει ο Δρ.Κ.Μ.Κωνσταντινίδης.
Η Ρομποτική Ομάδα του Ιατρικού Κέντρου υπό τη διεύθυνση του Δρ.Κωνσταντινίδηέχει ξεπεράσει πλέον τις 1200 επεμβάσεις και παρουσίασε πρόσφατα το έργο της αυτό σε διεθνή συνέδρια στο Βελιγράδι, στο Μαϊάμι, στο Χιούστον, στη Βοστώνη,στο Σικάγο και στη Σεούλ.