ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΑΣΤΟΥ

Χειρουργικές επιλογές

Ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου, το μέγεθος του όγκου, την ύπαρξη διηθημένων λεμφαδένων τοπικά ή την ύπαρξη απομεμακρυσμένων μεταστάσεων ο χειρουργός και η ασθενής αποφασίζουν τη θεραπευτική διαδικασία. Κατά κανόνα η ασθενής υποβάλλεται πρώτα σε χειρουργική επέμβαση και στη συνέχεια ακολουθούν άλλοι χειρισμοί.

Ανάλογα με τον τύπο και το μέγεθος της βλάβης μπορεί να δοθεί στην ασθενή η δυνατότητα για μια επέμβαση διατήρησης του μαστού με καλό αισθητικό αποτέλεσμα, χωρίς αυτό να επιδεινώσει την πρόγνωσή της

όσον αφορά την επιβίωση. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να διαγιγνώσκεται νωρίς ο καρκίνος. Σε χώρες που οι περισσότερες ασθενείς προσέρχονται τακτικά για προληπτικό έλεγχο η ένδειξη μαστεκτομής δεν ξεπερνά το 15% των περιπτώσεων. Κάποιες φορές η μαστεκτομή γίνεται επειδή επιμένει η ασθενής, χωρίς να υπάρχει σαφής ογκολογική ένδειξη. Είναι πάντως σημαντικό η ασθενής να ενημερώνεται λεπτομερώς από τους ειδικούς και να λαμβάνει ενεργά μέρος στις αποφάσεις για τον τρόπο αντιμετώπισης της νόσου (shared decision).

Επεμβάσεις διατήρησης του μαστού

Ογκεκτομή
Όταν η σχέση του μεγέθους του όγκου προς το μέγεθος του μαστού το επιτρέπει και κρίνεται και ογκολογικά σωστό, μπορεί να γίνει απλή ογκεκτομή. Έχει μεγάλη σημασία ο όγκος να αφαιρεθεί χωρίς διασπορά των κυττάρων του και τα όρια ναείναι αυτά που προβλέπονται από τη διεθνή βιβλιογραφία, ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου.

Τμηματεκτομή – Τεταρτεκτομή
Κατά τις επεμβάσεις αυτές αφαιρείται το τμήμα ή το τεταρτημόριο του μαστού που περιλαμβάνει τον όγκο και «συμπλησιάζεται» ο υπόλοιπος μαστός μετά από κινητοποίηση του εναπομείναντος αδένα και συχνά και του δέρματος. Το τμήμα που αφαιρείται αποστέλλεται προς ταχεία βιοψία και καθορισμό ορίων εκτομής.

Ογκοπλαστικές επεμβάσεις
Ο όρος αυτός είναι σχετικά νέος και περιλαμβάνει τις επεμβάσεις αυτές, κατά τις οποίες γίνεται εκτομή ενός τμήματος του μαστού ανάλογα με τον τύπο του όγκου, αποστέλλεται το παρασκεύασμα για ταχεία βιοψία και καθορισμό των ορίων, και στη συνέχεια αποκαθίσταται το σχήμα του μαστού με πλαστικές τεχνικές, ώστε να μην υπάρχει ασυμμετρία ή να υπάρχει η δυνατόν λιγότερη ασυμμετρία σε σχέση με τον άλλο μαστό (tumor adapted reduction). Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να γίνει ταυτόχρονη επέμβαση μείωσης-ανόρθωσης στον σύστοιχο μαστό, προκειμένου να επιτευχθεί συμμετρία, ανάλογα με την επιθυμία της ασθενούς.

 

Ριζικές Επεμβάσεις

Η μαστεκτομή είναι χειρουργείο που γίνεται για την αφαίρεση του μαστού. Υπάρχουν δύο ειδών μαστεκτομές, η απλή και η τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή. Το είδος του χειρουργείου εξαρτάται από το μέγεθος του όγκου και από το πόσο αυτός έχει προχωρήσει.

Κατά τη διάρκεια αυτών των χειρουργείων, δεν αφαιρείται ο θωρακικός μυς.

Aπλή Mαστεκτομή
Κατά τη διάρκεια της απλής μαστεκτομής, αφαιρείται ο μαζικός αδένας καθώς και μία λωρίδα δέρματος μαζί με τη θηλή.

Τροποποιημένη Ριζική Μαστεκτομή
Κατά τη ριζική τροποποιημένη μαστεκτομή αφαιρείται ο μαζικός αδένας, μια λωρίδα δέρματος μαζί με τη θηλή, και οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες.

 

Πότε χρειάζεται μαστεκτομή;

Ένα από τα πρώτα ερωτήματα των ασθενών είναι πότε χρειάζεται μαστεκτομή. Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι η μαστεκτομή μπορεί κατά κανόνα να αποφευχθεί στο 60%-70% των περιπτώσεων, σε χώρες δε που οι ασθενείς προσέρχονται συχνά για έλεγχο, ακόμα και στο 85% των περιπτώσεων. Την ένδειξη για μαστεκτομή ή επέμβαση διατήρησης του μαστού πρέπει να την συζητήσει η ασθενής με το χειρουργό της και να ζητήσει πλήρη ενημέρωση για τις χειρουργικές τεχνικές και επιλογές.

Εξέταση των Λεμφαδένων και Λεμφαδένας φρουρός

Σε περίπτωση διηθητικού καρκίνου πρέπει να γίνεται λεμφαδενικός καθαρισμός της μασχάλης.

Σκοπός του καθαρισμού αυτού είναι η σταδιοποίηση της νόσου, ο καθορισμός της περαιτέρω θεραπείας και η πρόληψη τοπικών υποτροπών στους μασχαλιαίους λεμφαδένες. Επειδή ο καθαρισμός της μασχάλης συνοδεύεται σε κάποιες περιπτώσεις από νοσηρότητα του αντίστοιχου άνω άκρου, πολλοί χειρουργοί προτιμούν να κάνουν εξέταση του λεμφαδένα φρουρού (του πρώτου λεμφαδένα στον οποίο θα πήγαιναν ή στον οποίο πήγαν τα καρκινικά κύτταρα) και εάν ο λεμφαδένας αυτός είναι θετικός να προχωρούν σε λεμφαδενικό καθαρισμό μασχάλης. Η εξέταση γίνεται μετά από τοπική έγχυση ραδιοϊσοτόπων. Η μέθοδος αυτή έχει ένδειξη μόνο σε μικρούς όγκους.

Κίνδυνοι και Επιπλοκές

Οι επεμβάσεις στο μαστό εμπεριέχουν κίνδυνο επιπλοκών, όπως όλες οι χειρουργικές επεμβάσεις.

Μπορεί να παρουσιαστεί αιμάτωμα, συλλογή υγρού, να δημιουργηθεί κάποια φλεγμονή ή σε περίπτωση λεμφαδενικού καθαρισμού να παρουσιαστεί αργότερα λεμφοίδημα. Οι σημαντικές επιπλοκές πάντως είναι σπάνιες. Όσο μικρότερη είναι η επέμβαση και οι χειρισμοί, τόσο σπανιότερες είναι οι επιπλοκές.